AFC Champions League

2024 yılına kadar AFC Şampiyonlar Ligi olarak bilinen AFC Şampiyonlar Ligi Elit, Asya Futbol Konfederasyonu tarafından her yıl düzenlenen Asya'nın en üst düzey kulüp futbol turnuvasıdır. Kıtadaki lig şampiyonlarını ve önde gelen kupa galiplerini Asya kulüp şampiyonluğu unvanı için yarışmak üzere bir araya getirir. Kazanan, diğer konfederasyonların şampiyonlarına karşı Asya'yı temsil ederek FIFA Kulüpler Dünya Kupası'nda bir yer kazanır.

Turnuvanın kökenleri, ilk olarak 1967'de düzenlenen Asya Kulüpler Şampiyonası'na dayanmaktadır. O erken turnuva, Hindistan ve İran'ın çekilmesiyle altı takım katılmıştı. İsrail kulüpleri ilk yıllara damgasını vurdu ve ilk altı edisyonun beşini kazandıktan sonra İsrail 1974'te AFC'den ihraç edildi. İsrail kulüplerinin Maccabi Netanya'ya karşı oynamayı reddetmesi üzerine turnuva 1972-1985 yılları arasında askıya alındı. 1985'te Asya Kulüpler Şampiyonası olarak geri döndü ve Asya Kupa Galipleri Kupası (1990'dan itibaren) ve Asya Süper Kupası (1995'ten itibaren) ile birlikte düzenlendi. 2002 yılında bu üç yarışma, tek bir AFC Şampiyonlar Ligi'nde birleştirilerek tek bir kıtasal şampiyon oluşturuldu. Yeni isim altındaki ilk kazanan 2002-03 sezonunda Birleşik Arap Emirlikleri'nden Al Ain oldu.

2024-25 sezonundan itibaren turnuva yeniden yapılandırıldı ve AFC Şampiyonlar Ligi Elit olarak yeniden markalandı. Yeni format, ana aşamada 24 takım yer alıyor ve Doğu ve Batı Asya bölgelerine eşit olarak ayrılıyor. Her takım kendi bölgesinde sekiz maç oynuyor ve her iki taraftan en iyi sekiz takım eleme aşamasına yükseliyor. Son 16 turu iki ayaklı, ancak çeyrek finalden itibaren tüm maçlar merkezi bir yerde tek ayaklı oynanıyor. İkinci kademe bir yarışma olan AFC Şampiyonlar Ligi 2 de aynı zamanda tanıtıldı. [düzenle]

Asya Kulüpler Şampiyonası ilk olarak 1967'de altı takımla düzenlendi. İsrail'den Hapoel Tel Aviv ilk iki edisyonu kazandı ve Maccabi Tel Aviv, İsrail'in 1974'te AFC'den ihraç edilmesinden önce iki şampiyonluk daha ekledi. 1972 edisyonu Arap kulüplerinin Maccabi Netanya'ya karşı oynamayı reddetmesi üzerine iptal edildikten sonra turnuva 14 yıl süreyle askıya alındı. 1985'te Asya Kulüpler Şampiyonası olarak yeniden başladı ve Güney Kore'den Daewoo Royals, askı sonrası ilk şampiyonluğu kazandı.

Asya Kupa Galipleri Kupası, 1990 yılında yerel kupa şampiyonları için tanıtıldı ve Asya Süper Kupası 1995'te kulüp şampiyonluğu ve kupa galipleri kupası galiplerini karşı karşıya getirerek başladı. Bu üç turnuva sistemi 2002 yılına kadar sürdü ve AFC bunları tek bir AFC Şampiyonlar Ligi'nde birleştirdi. Birleşik format altındaki ilk şampiyon BAE'den Al Ain oldu. Suudi Arabistan'dan Al Ittihad, 2004 ve 2005 yıllarında art arda şampiyonluklar kazandı. Turnuva giderek daha fazla önem kazandı ve Çin, Japonya, Güney Kore ve Suudi Arabistan'dan kulüpler sonraki yirmi yıla damgasını vurdu.

2024 yılında AFC büyük bir yeniden yapılanma duyurdu. En üst düzey turnuva, daha akıcı bir format ve artırılmış ödül parasıyla AFC Şampiyonlar Ligi Elit olarak yeniden markalandı. İkinci kademe AFC Şampiyonlar Ligi 2 oldu ve üçüncü kademe AFC Challenge League de oluşturuldu. İlk Elit finali Mayıs 2025'te Suudi Arabistan'dan Al Ahli'nin Cidde'de Japonya'dan Kawasaki Frontale'yi yenmesiyle yapıldı. [düzenle]

AFC Şampiyonlar Ligi Elit, Asya kulüp futbolundaki en yüksek başarıdır ve kazananı kıtayı FIFA Kulüpler Dünya Kupası'nda temsil eder. Turnuva, özellikle Suudi Arabistan, Japonya, Güney Kore, Çin ve BAE'deki kulüplerin profesyonelleşmesini ve uluslararası görünürlüğünü artırdı. Turnuvayı kazanan kulüpler genellikle gelirlerinde ve küresel tanınırlıklarında önemli bir artış görüyor ve turnuva birçok üye ülkede futbol altyapısı ve gençlik gelişiminin standartlarını yükseltmeye yardımcı oldu. Doğu ve Batı Asya kulüpleri arasındaki rekabet, turnuvaya bir kıtasal gurur katmanı ekliyor ve Elit'e yeniden markalaşma, AFC'nin turnuvanın statüsünü Avrupa ve Güney Amerika muadilleriyle aynı seviyeye çıkarma hırsını yansıtıyor. [düzenle]

1972 Asya Kulüpler Şampiyonası, Arap kulüplerinin İsrail şampiyonu Maccabi Netanya'ya karşı oynamayı reddetmesi üzerine iptal edildi ve bu da 14 yıllık bir turnuva kesintisine yol açtı. İsrail daha sonra 1974'te AFC'den ihraç edildi. Turnuva ayrıca yıllar içinde sık sık format değişiklikleri ve Doğu ile Batı Asya arasındaki coğrafi dengesizlik nedeniyle eleştirilere maruz kaldı, bu da bölgesel grup aşamalarının tanıtılmasına yol açtı. 2024'te AFC Şampiyonlar Ligi Elit'e yeniden markalaşması, bazıları tarafından gerçek bir rekabetçi iyileştirmeden ziyade ticari çekiciliği artırma girişimi olarak görüldü. [düzenle]