Clannad

Clannad, İrlanda folk rock ve new-age grubudur. Geleneksel İrlanda müziğini çağdaş seslerle benzersiz bir şekilde harmanlamaları, sık sık Galce sözler ve atmosferik düzenlemeler içermeleriyle kutlanırlar. Grup, 1982 hitleri "Theme from Harry's Game" ile UK Top 5'e girip BAFTA kazanarak önemli bir uluslararası başarı elde etti. Elli yıllık kariyerleri boyunca çok sayıda beğenilen albüm yayınladılar ve 1998'de Landmarks ile En İyi New Age Albümü dalında Grammy Ödülü kazandılar. Clannad'ın müziği, uhrevi nitelikleriyle bilinir ve dünya çapındaki hayranlarla derin bir bağ kurarak kendine özgü ve kalıcı bir miras yaratmıştır. Grup, 2020'de turne kariyerini sonlandırdı.[düzenle]

Clannad, 1970 yılında County Donegal, Gweedore'un küçük İrlandaca konuşulan köyünde, Brennan ailesi içinde bir aile işi olarak kuruldu. Brennan kardeşler Máire (Moya), Ciarán ve Pól, babaları bir okul öğretmeni ve anneleri bir piyanist olarak müzikle çevrili büyüdüler. 1970 yılında, ikiz amcaları Noel ve Pádraig Duggan'ı da davet ederek müzikal işbirliklerini resmileştirdiler ve altı kişilik bir çekirdek grup oluşturdular. Evlerinin yakınındaki nehirden esinlenerek "Dore'dan Aile" anlamına gelen An Clann as Dobhar'ın kısaltması olan Clannad adını seçtiler. "An Clann as Dobhar" adı altındaki ilk halka açık performansları Letterkenny'deki bir folk festivalindeydi. Başlangıçta aile grubu, yerel ceilidh'lerde, okul etkinliklerinde, publarda ve festivallerde geleneksel İrlanda müziği icra ederek becerilerini geliştirdi. İlk sesleri tamamen folk'tu, akustik gitarlar, arp ve yakın armonilerle karakterize edilmişti ve şarkılar tamamen İrlandaca söyleniyordu, zengin sean-nós söyleme geleneğinden derinlemesine yararlanıyordu.

Yerel bir rahip olan Peder James McDyer yeteneklerini fark etti ve onları müziklerini kaydetmeye teşvik etti. 1973'te Dublin'deki küçük bir stüdyoda ödünç alınmış enstrümanlar kullanarak kendi adlarını taşıyan ilk albümlerini kaydettiler. İrlanda dili savunuculuğu grubu Gael-Linn etiketiyle yayınlanan albüm mütevazı bir satış yaptı ancak varlıklarını kanıtladı. 1970'ler boyunca Clannad, İrlanda ve Avrupa'da istikrarlı bir şekilde sadık bir hayran kitlesi oluşturdu. 1979'a gelindiğinde üç albüm yayınlamış ve İrlanda kültür merkezleri ve folk kulüplerinde performans sergileyerek Amerika Birleşik Devletleri'ndeki ilk turlarına çıkmışlardı. 1980'de Enya'nın klavye ve vokallerde katılmasıyla seslerine yeni bir boyut eklendi ve Crann Úll ile Fuaim albümlerine katkıda bulundu. 1982'de solo kariyerine devam etmek için gruptan ayrılsa da, bu dönemdeki etkisi daha sonra grubun ticari markası haline gelecek olan uhrevi vokal tarzının şekillenmesine yardımcı oldu.

Asıl dönüm noktası ve büyük çıkışları 1982'de, Clannad'a Yorkshire Television draması Harry's Game için tema müziği yazma görevi verildiğinde geldi. Ortaya çıkan parça, "Theme from Harry's Game", tamamen İrlandaca söylenen ürpertici bir a capella şarkısıydı. Beklenmedik başarısı onları niş bir folk grubundan uluslararası yıldızlara dönüştürdü, UK'de Top 5 hiti oldu ve bir BAFTA kazandı. Bu atılım uluslararası alanda önemli kapılar açtı ve seslerinde daha atmosferik, new age dokunuşlu bir tarza doğru belirgin bir değişime işaret etti.[düzenle]

Clannad'ın müziği kolayca kategorize edilemez. Başlangıçta, Moya'nın arpı ve Ciarán'ın gitarıyla geleneksel melodileri taşıyan doğrudan bir İrlanda folk grubuydu. Genellikle üç veya dört parçalı armonileri, Brennan ailesinin doğal uyumuna dayanıyordu. Geliştikçe, sentezleyicileri, davul makinelerini ve orkestra düzenlemelerini dahil ederek "Kelt new age" olarak anılacak bir ses yarattılar.

1982 single'ı "Theme from Harry's Game" imza yaklaşımlarını sergiledi: minimalist bir synth drone üzerine katmanlı, sözsüz vokaller, hem kadim hem de modern çağrıştırıyor. Bu parça tür için bir şablon haline geldi. Macalla ve Sirius gibi albümlerde, neşeli pop-rock parçalarını atmosferik baladlarla karıştırdılar. Ciarán'ın şarkı yazarlığı, doğa, mitoloji ve maneviyat temalarından yararlanarak daha sofistike hale geldi. 1990 albümleri Anam (Galce'de "ruh"), saksafoncu Mel Collins gibi konuk müzisyenlerle caz etkisindeki akor ilerlemeleriyle daha pürüzsüz, daha cilalı bir prodüksiyona yöneldi.

Özellikle Nádúr (2013) olmak üzere sonraki çalışmalar, daha fazla akustik enstrümantasyon ve sadeleştirilmiş bir yaklaşımla köklerine bir dönüş gördü. Kariyerleri boyunca Clannad İrlandaca, İngilizce, Latince, Fransızca, Almanca ve İspanyolca şarkı söyledi ve müzikleri dünya çapında filmlerde, TV'de ve reklamlarda kullanıldı. Kelt kimliklerine sadık kalırken deney yapma isteklilikleri onları öncü yaptı.[düzenle]

Clannad, İrlanda müziğini ve İrlanda dilini küresel bir ana akım kitleye ulaştırmakla yaygın olarak itibar kazanmıştır. Onlardan önce İrlanda folk müziği büyük ölçüde geleneksel çevrelerle sınırlıyken; onlardan sonra "Kelt müziği" pazarlanabilir bir tür haline geldi ve Enya, Loreena McKennitt ve The Corrs gibi sanatçıların yolunu açtı. İrlandacayı bir pop bağlamında kullanmaları devrim niteliğindeydi; "Theme from Harry's Game", UK Top 10'a giren İrlandaca sözlü ilk şarkılardan biriydi.

Etkileri müziğin ötesine uzanıyor. Grup, 1992'de Sevilla'daki Dünya Expo'sunda performans sergileyerek ve dünya sahnelerinde İrlanda mirasını temsil ederek İrlanda için kültürel elçiler olarak hizmet etti. Özellikle Robin of Sherwood TV dizisi için yaptıkları film müzikleri, bir nesil izleyiciye Kelt motiflerini tanıttı. Moda açısından, Moya'nın dalgalanan elbiseleri ve arp görüntüleri 1980'ler ve 1990'ların Kelt canlanmasıyla eşanlamlı hale geldi.

Clannad ayrıca, Galce söylemenin ticari olarak uygun olabileceğini göstererek bir İrlandaca pop ve rock dalgasına ilham verdi. Mirasları, Kelt festivallerinin devam eden popülaritesinde ve geleneksel enstrümanları elektronik prodüksiyonla harmanlayan sanatçıların çalışmalarında hissedilmektedir. 2014'te IFTA Yaşam Boyu Başarı Ödülü'nü aldılar ve Moya'ya 2017'de müzik hizmetlerinden dolayı fahri MBE unvanı verildi.[düzenle]

Clannad hayranları, çoğu grubu film müzikleri veya 1990'ların Kelt müziği patlamasıyla keşfetmiş, uluslararası ve sadık bir topluluktur. Resmî bir hayran adı olmamakla birlikte, hayranlar kendilerine sık sık "Clannad severler" veya sadece "Klan" derler. Konserlerde samimi ve saygılı bir atmosfer olur; seyirciler, sözlerini bilmeseler bile İrlandaca şarkılara eşlik eder.

Hayran projeleri arasında 2010 yılında "Theme from Harry's Game" şarkısını hayır amaçlı İrlanda listelerine yeniden sokma kampanyası yer alır; bu kampanya yerel bir hastane için başarıyla fon toplamıştır. Çevrimiçi forumlar ve Facebook grupları nadir kayıtları, konser bootleg'lerini ve grubun İrlandaca sözleri hakkındaki tartışmaları paylaşır. Resmî bir ışıklı çubuk veya hayran rengi yoktur; bunun yerine hayranlar performanslar sırasında akıllı telefon ışıklarını sallar. Birçok hayran aynı zamanda İrlanda dili ve kültürü meraklısıdır ve Clannad'ın müziği bazılarına Galce öğrenme konusunda ilham vermiştir.[düzenle]

Clannad'ın adı, Gweedore yakınlarındaki evlerinin yakınından geçen Dobhar nehrine atfen "Dore'dan aile" anlamına gelen An Clann as Dobhar'ın kısaltmasıdır. Altı dilde şarkı kaydetmişlerdir: İrlandaca, İngilizce, Latince, Fransızca, Almanca ve İspanyolca. Moya Brennan, 1980'den 1982'ye kadar Clannad'ın geçici üyesi olan Enya'nın ablasıdır. Grubun 1985 tarihli single'ı "In a Lifetime", U2'dan Bono ile bir düet içerir. "Theme from Harry's Game" aslen İrlandaca yazılmıştır ve sözleri tamamen İngilizce dışında bir dilde olan, UK Top 10'a giren birkaç şarkıdan biridir.[düzenle]