Raise the Red Lantern

Zhang Yimou'nun Kırmızı Fenerler filmi, 1920'ler Çin'inde, kaotik Savaş Ağaları Dönemi'nde geçen görsel açıdan çarpıcı bir dönem dramasıdır. Film, üvey annesi tarafından zengin, görünmeyen bir efendinin dördüncü cariyesi olmaya zorlanan on dokuz yaşındaki üniversite öğrencisi Songlian'ı konu alır. Shanxi Eyaleti, Pingyao yakınlarındaki uçsuz bucaksız Qiao Aile Konağı'nda hapsolan Songlian, gecelik ritüellerin - kırmızı fenerlerin yakılması, ayak masajları - efendinin hangi eşi tercih edeceğini belirlediği bir dünyaya adım atar. Sistem, dört kadını statü ve hayatta kalma mücadelesinde birbirine düşürür.

Yönetmen Zhang Yimou, Su Tong'un Eşler ve Cariyeler adlı romanından uyarladığı filmde, bir opera kadar görkemli hissettiren klostrofobik bir oda draması yaratıyor. Gong Li, Songlian rolünde kariyerinin en iyi performanslarından birine imza atıyor; başlangıçtaki meydan okuyuşu yavaş yavaş umutsuzluğa dönüşen bir kadını canlandırıyor. Filmin cesur renk sembolizmi - kırmızı hem şans hem de baskı olarak - ve katı simetrik kompozisyonları, boğucu bir korku atmosferi yaratıyor. Efendinin yüzü asla gösterilmiyor; bu bilinçli seçim, onu ataerkil kontrolün kişisel olmayan bir gücü haline getiriyor.

Mütevazı 1 milyon dolarlık bir bütçeyle üretilen film, dünya çapında 16 milyon doların üzerinde hasılat elde etti ve Çin sinemasının ilk uluslararası çıkışlarından biri oldu. Venedik'te Gümüş Aslan kazandı ve En İyi Yabancı Film dalında Oscar adaylığı elde etti. On yıllar sonra, etkisi Wong Kar-wai ve Sofia Coppola gibi yönetmenlerin çalışmalarında yankılanırken, sistemik kadın düşmanlığına yönelik eleştirisi acı verici bir şekilde güncelliğini koruyor. [düzenle]

On dokuz yaşındaki Songlian, bir eşek arabasıyla Chen ailesinin konağına gelir; babasının ölümü ve üvey annesinin onu evlendirme kararı nedeniyle üniversite eğitimi yarıda kalmıştır. Konak, gri tuğla duvarlardan oluşan bir kale ve her biri Efendi Chen'in eşlerinden birine ait ayrı avlulardan oluşur. En büyük eş olan Birinci Hanım Zhuoyun'un bir oğlu vardır ve rolüne boyun eğmiş görünmektedir. İkinci Hanım Zhuoyun (He Saifei tarafından canlandırılıyor) Songlian'ı sıcak bir şekilde karşılar, arkadaşlık teklif eder. Eski bir opera sanatçısı olan Üçüncü Hanım Meishan ise açık kıskançlıkla bakar.

Songlian kuralları çabucak öğrenir. Her akşam, efendi hangi eşi ziyaret edeceğini seçer. Avlusunun dışında kırmızı fenerler yakılır, ayak masajı yapılır ve ev personeli dikkatle etrafında dolaşır. Sistem rekabeti körüklemek için tasarlanmıştır. Meishan, Songlian'ı ikinci eşe güvenmemesi konusunda uyarır ve konumunu sağlamlaştırmak için bir oğul doğurması gerektiğini söyler. Songlian, kendisine kin besleyen ve gizlice bir cariye olmayı hayal eden kişisel hizmetçisi Yan'er ile çatışır.

Songlian başlangıçta bu çekişmenin üzerinde kalmaya çalışır, ancak yalnızlığın tehlikeli olduğu ortaya çıkar. Gözde olmak için sahte bir hamilelik yapar; bu oyun, Yan'er iç çamaşırında kan bulup İkinci Hanım'a haber verdiğinde bozulur. Doktor Gao çağrılır ve gerçek ortaya çıkar. Efendi Chen, Songlian'ın kırmızı fenerlerinin siyah bezle örtülmesini emreder; bu, onu tüm statüsünden yoksun bırakan bir kamu aşağılamasıdır. Misilleme olarak Songlian, Yan'er'in gizli kırmızı fener stoğunu açığa çıkarır ve hizmetçinin karda diz çökmeye zorlandıktan sonra ölümüne yol açar.

Yirminci doğum gününde, sarhoş bir Songlian yanlışlıkla İkinci Hanım'a Üçüncü Hanım Meishan'ın Doktor Gao ile ilişkisi olduğunu söyler. Evin acımasız gelenekleri devreye girer: Meishan çatı katındaki bir odaya sürüklenir ve asılır. Songlian sonuçları görür ve gerçeklikle bağını koparır, konakta suçlamalar haykırarak dolaşır. Son sahne bir sonraki yaza atlar ve Beşinci Hanım adında yeni bir gelin gelir. Diğer eşler, Songlian'ın delirdiğini açıklar. En son, ilk geldiğinde giydiği aynı örgüler ve kıyafetle avlusunda amaçsızca dolaşırken görülür, dünyadan tamamen kopmuştur.[düzenle]