The Doors

The Doors, rock, blues ve psikedelik müziğin kendine özgü karışımıyla geniş çapta tanınan bir Amerikan rock grubudur. Dünya çapında 100 milyondan fazla plak satarak müzik endüstrisinde etkili bir güç olmaya devam etmekte, şarkıları akış, film ve televizyon aracılığıyla yeni nesillerde yankı bulmaktadır. Grup, 1993 yılında Rock and Roll Hall of Fame'e dahil edilmiş olup bu, kalıcı miraslarının bir kanıtıdır. Günümüzde hayatta kalan üyeler ara sıra bir araya gelerek The Doors'un ruhunu dünyanın dört bir yanındaki hayranlar için canlı tutmaktadır.[düzenle]

The Doors, Temmuz 1965'te ABD'nin Kaliforniya eyaletindeki Los Angeles'ta, UCLA film okulu mezunları Jim Morrison ve Ray Manzarek'in Venice Beach'te tesadüfen karşılaşmasıyla kuruldu. O sırada 21 yaşında olan ve bir çatı katında yaşayan Morrison, ağırlıklı olarak şiir yazıyordu. 26 yaşındaki Manzarek ise Rick & the Ravens adlı bir sörf-rock grubunda çalan bir klavyeciydi. Morrison şarkılar yazdığından bahsedince Manzarek bir tane duymak istedi. Morrison alçak bir sesle "Moonlight Drive"ı söyledi ve Manzarek şarkı sözlerinin imgelerinden hemen etkilendi; daha sonra tüylerinin diken diken olduğunu hatırladı. Bu güçlü izlenim, Manzarek'in Morrison'ı vokalist olarak bir grup kurmayı önermesine yol açtı.

Manzarek, Maharishi Mahesh Yogi meditasyon dersinde tanıştığı davulcu John Densmore'u hızla gruba kattı. Densmore da daha önce Psychedelic Rangers adlı bir grupta çaldığı gitarist Robby Krieger'i önerdi. Flamenko gitarı eğitimi almış olan Krieger, grubun soundunun imza öğesi haline gelecek belirgin bir parmak stili getirdi. Dördü, Ağustos 1965'teki ilk provalarında anında uyum sağladı; Venice'teki bir barın üstündeki küçük bir odada "Moonlight Drive," "Summer's Almost Gone" ve diğer erken dönem Morrison sözlerinin düzenlemeleri üzerinde çalıştılar. Aylarını küçük kulüplerde çalarak, seslerini ve benzersiz doğaçlama kimyasını geliştirerek geçirdiler. İlk ücretli işleri Mayıs 1966'da Sunset Strip'teki London Fog'da geldi; neredeyse boş bir kulüpte haftada altı gece, gecede beş set çaldılar ve her biri 10 dolar kazandılar, çoğu zaman sadece bahşişler için çalıyorlardı.

1966 yazına gelindiğinde The Doors, Whisky a Go Go'nun house grubu haline gelmişti; setleri bazen saatlerce uzuyor, sıkı, doğaçlama tarzlarını daha da geliştirmelerine olanak tanıyordu. Büyük şansları, Elektra Records başkanı Jac Holzman'ın Ağustos 1966'da onları sahnede görmesiyle geldi. Büyüleyici canlı performanslarından etkilenen Holzman, tek bir performansın ardından onları kadrosuna kattı. Bill Siddons Management tarafından yönetilen grup, o sonbahar stüdyoya girerek ilk albümlerini kaydetti. The Doors, 4 Ocak 1967'de yayınlandı ve dünyaya "Break On Through (To the Other Side)" gibi parçalarla kendine özgü seslerini tanıttı.[düzenle]

The Doors'un sesi blues ve caz temelleri üzerine inşa edilmişti, ancak bu türleri daha karanlık ve daha teatral bir şeye dönüştürdüler. Manzarek'in klavyesi grubun en belirgin öğesiydi: aynı anda bir Vox Continental orgu ve bir Fender Rhodes piyano bas çalarak hem armonik hem de düşük frekans rolleri üstleniyordu. Bu, grubun özel bir basçısı olmadığı anlamına geliyordu ve müziklerine boş, açık bir his veriyordu. Krieger'in gitar çalışı flamenko, blues ve Hint ragasından etkiler taşıyor, karmaşık parmakla çalınan hatlar ekliyordu. Densmore'un davul çalışı caz etkisinde ve senkoplu olup, standart rock backbeat'lerinden kaçınıyordu.

Morrison'ın sözleri grubun gizli silahıydı. Fransız sembolist şairler Arthur Rimbaud ve Friedrich Nietzsche'nin felsefesinden derinden etkilenmişti. Sözleri genellikle ölüm, seks, özgürlük ve delilik temalarını keşfeder, zengin, teatral bir baritonla sunulurdu. "The End" ve "When the Music's Over" gibi şarkılar, konserde on dakikayı aşabilen epik, doğaçlama parçalardı. Grubun ilk albümleri ağırlıklı olarak psikedelik rock'a dayanıyordu, ancak Morrison Hotel ve L.A. Woman ile "Roadhouse Blues" ve "Riders on the Storm"da duyulduğu gibi ham, blueslu bir sese geri döndüler.[düzenle]

The Doors, 1960'ların karşı kültürünün merkezindeydi ve müzikleri dönemin isyanının film müziği haline geldi. Jim Morrison'ın Lizard King kişiliği, deri giysiler içinde otoriteye meydan okuyan bir şair, Iggy Pop'tan Eddie Vedder'a kadar bir nesil rock solistine ilham verdi. Grubun şiir ve rock'ı birleştirmesi, rock sözlerinin edebi bir form olarak meşrulaşmasına yardımcı oldu ve Patti Smith ile Lou Reed gibi sanatçıları etkiledi.

Etkileri müziğin ötesine geçti. Morrison'ın 1969'da Miami'de uygunsuz teşhir nedeniyle tutuklanması, ifade özgürlüğü ve müstehcenlik üzerine kültür savaşlarında bir kıvılcım noktası oldu. Grubun müziği, Oliver Stone'un 1991 yapımı filmi The Doors'da kullanıldı ve bu film onları yeni bir nesle tanıtarak ilgi canlanmasına yol açtı. Şarkıları yüzlerce film, TV şovu ve reklamda yer aldı. The Doors, 1993'te Rock and Roll Hall of Fame'e dahil edildi ve 2007'de Grammy Yaşam Boyu Başarı Ödülü aldı. Jim Morrison'ın Paris'teki Pere Lachaise Mezarlığı'ndaki mezarı, dünyanın dört bir yanından hayranlar için bir hac yeri haline geldi.[düzenle]

Doors hayranlarının resmi bir adı veya lightstick'i yok, ancak on yıllara dayanan gelenekleri var. Konserlerde hayranlar uzun süredir "Light My Fire" sırasında çakmak veya telefon ışıkları tutarak küçük alevlerden oluşan bir deniz oluştururlar. Grubun estetiği siyah ve beyazdır; ilk albüm kapağının sade tasarımından ve Morrison'ın koyu renk giysi tercihinden gelir.

Morrison'ın Paris'teki mezarı en ünlü hayran destinasyonudur. Hayranlar mezar taşına notlar, şiirler ve viski şişeleri bırakır. Ölüm yıldönümü olan 3 Temmuz, dinleme partileri ve anma etkinlikleriyle bir anma günü olarak kutlanır. 1960'larda başlayan The Doors'un resmi hayran kulübü, 2017'de çevrimiçi olarak yeniden canlandırıldı. Hayran projeleri arasında Morrison'ın 1971 Paris kayıtlarının restorasyonu ve büyük şehirlerde "Light My Fire" flash mob performansları yer alıyor.[düzenle]

Robby Krieger, Rolling Stones'un "Play with Fire" şarkısındaki bir diziden ilham alarak "Light My Fire"ı yazdı. Başlangıçta şarkının radyo için çok uzun olduğunu düşündü, ancak Morrison'un tam versiyonda ısrar etmesi, şarkının bir numaralı hit olmasıyla karşılığını buldu.

Jim Morrison hiçbir zaman bir enstrüman çalmayı öğrenmedi. Tüm katkıları vokal ve söz yazarlığıydı.

Grubun adı, Morrison'ın okuduğu Aldous Huxley'in 《Algı Kapıları》 kitabından geliyor. Huxley bu ifadeyi William Blake'ten almıştı.

John Densmore ve Ray Manzarek, grubun adı ve müziğinin kullanımı konusunda yıllar boyunca birbirlerine defalarca dava açtılar. 2013'te Densmore, Manzarek ve Krieger'in "The Doors of the 21st Century" adıyla turneye çıkmasını engelleyen davayı kazandı.

The Doors'un ilk albümü altı günde yaklaşık 10.000 dolara kaydedildi.[düzenle]